جوینده یابنده است؟؟؟البته به کمک دوستان!!!

[فریبا عابدی]

تفاوت مابین «ضرب‌المثل» و «اصطلاحات ضرب‌المثلی» در شکل، ساختار و عمل‌کرد آنهاست. امثال و حکم جمله‌ای است کامل با ساختمانی استوار بر پایه و اساسی غیرقابل‏تغییر، مانند:

تب تند زود عرق می‌کند!

هرکه بامش بیش، برفش بیشتر!

خواستن توانستن است!

آدم بی‏سواد کور است!
اصطلاحات ضرب‌المثلی، برخلاف امثال و حکم، عباراتی مصطلح و عمومی هستند که ابتدا باید در جمله‌ای جایگزین شوند تا عبارتی کامل حاصل آید. این عبارت کامل نیز برحسب قید زمان، فاعل و مفعول متغیر است، مانند:

پا توی کفش کسی کردن

دُم خود را روی کول گذاشتن

بی گُدار به آب زدن

گلیم خود را از آب بیرون کشیدن
کلاه خودت را قاضی کردن
کلاه خود را سفت چسبیدن

این اصطلاحات ضرب‌المثلی، بدون قرار گرفتن در یک جمله ی کامل، فاقد خصلت‌های ضرب‌المثل خواهد بود؛ لذا تفهیم عبارات اصطلاحیِ یادشده با اضافات مقدور است، مانند:

پایت را تو کفش بزرگ‌تر از خودت نکن!

از ترس، دُمش را روی کولش گذاشت و دررفت!

بی گُدار به آب نزن که پشیمان می‌شوی!

تو اول گلیم خودت را از آب بیرون بکش، ...!
تو اول برادریت رو ثابت کن

...........................................
دوستان من عبارت "جوینده یابنده است" نمیدونم در کدام ردیف قرار میگیره
با توجه به مطالب بالا باید در گروه ضرب المثل ها باشد ولی باز روایتی در این مورد پیدا نکردم
خواهشم از شما دوستان اینه که کمک کنید تا پیدا کنیم منشا یا حکایت این مثل رو
...........................................

«مَنْ طَلَبَ شیئاً نالَهُ اَوْ بَعْضَهُ»1

هر که چیزی را طلبید، بدان یا برخی از آن رسید.

ـ شنیدم که جوینده یابنده باشد

به معنی درست آمد این لفظ باری

(دیوان فرخی سیستانی، ص 373)


ـ چنین زد مَثَل شاه گویندگان

که یابندگانند جویندگان

(نظامی، شرفنامه، ص 79)


مولانا جلال الدین محمد را ابیات زیر در این معناست:

ـ جست او را تاش چون بنده بود

لاجرم جوینده یابنده بود

(مثنوی معنوی، دفتر اول، ب 87)


ـ هین مباش ای خواجه یکدم بی طلب

تا بیابی هر چه خواهی بی تعب

عاقبت جوینده یابنده بود

چون که در خدمت شتابنده بود

(مثنوی معنوی)


در مثنوی جام جم می خوانیم:

ـ نشود مرد پخته بی سفری

تا نکوشی نباشدت ظفری

(دیوان اوحدی، ص 557)


ـ تا مثل باشد که هر جوینده ای یابنده است

هر چه خواهد خاطرت هم در زمان یابنده باد

(دیوان ابن یمین، ص 77)


ـ ز همت کارهای صعب آسان می شود لامع

درست است این که هر جوینده ای یابنده می باشد

(دیوان لامع)

[باران]

دست گلت درد نكنه اطلاعات مفيدي ارايه دادي

[sara]

خیلی خوب بود ممنونم فریبا جون
پاینده باشی

[بهروز مرادی]

مطلب مفیدی بود
به نظر من هم همونطور که خودتون اشاره کردید "جوینده یابنده است" ضرب المثل محسوب می شه
موفق باشید

[فاطمه]

سلام.ممنون خانم عابدی من خیلی ضرب المثل می خونم ولی داستان هاشو نمی دونم ممنون از نوشته هات

[salehhoseini]

واقعا اطلاعات خوبی بود .ممنون